ผู้เขียน หัวข้อ: ไซกุ้ง เครื่องมือจับกุ้ง...จิ๋วแต่แจ๋ว อีกหนึ่งภูมิปัญญาของ เพชรมะณี นะคำศรี  (อ่าน 5850 ครั้ง)

0 สมาชิก และ 1 บุคคลทั่วไป กำลังดูหัวข้อนี้

bawornluk

  • บุคคลทั่วไป

ไซกุ้ง เครื่องมือจับกุ้ง...จิ๋วแต่แจ๋ว อีกหนึ่งภูมิปัญญาของ เพชรมะณี นะคำศรี

โดย  เทคโนโลยีชาวบ้าน  วันที่ 01 สิงหาคม พ.ศ. 2551 ปีที่ 20 ฉบับที่ 436

เทคโนโลยีการประมง

อำพน ศิริคำ

"กุ้งฝอย" นับว่าเป็นอาหารโปรดอย่างหนึ่งของคนอีสาน นิยมนำมาประกอบอาหารรับประทานกันอย่างเอร็ดอร่อย ทำให้ราคากุ้งฝอยนั้นค่อนข้างแพง กิโลกรัมละ 100-200 บาท เลยทีเดียว ส่วนใหญ่มักจะไปจับตามห้วย หนอง คลอง บึง สระ ฯลฯ ซึ่งเจริญเติบโตและขยายพันธุ์ตามธรรมชาติ ไม่ได้มีการเพาะเลี้ยงแต่อย่างใด ในการจับกุ้งฝอยนั้นเกษตรกรในชนบทจะคิดค้นเครื่องมือหรือกับดักช่วยในการจับ ซึ่งมีมากมายหลายอย่าง เช่น สวิง ไซ ฯลฯ

ปัจจุบัน มีเกษตรกรทำไซสำหรับดักจับกุ้ง มีรูปร่างลักษณะแตกต่างกันไปตามความรู้ความสามารถของแต่ละคน อย่างเช่น คุณเพชรมะณี นะคำศรี อยู่บ้านเลขที่ 96/1 หมู่ที่ 5 บ้านป่าชาด ตำบลแดงใหญ่ อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น โทร. (087) 374-4598 ที่ใช้ภูมิปัญญาของตนเองในการคิดค้นและผลิตเครื่องมือที่เรียกว่า ไซกุ้ง สำหรับดักจับกุ้งฝอย นำมาประกอบอาหารรับประทาน และยังเหลือสามารถนำไปขายมีรายได้วันละประมาณ 100 บาท อีกด้วย

คุณเพชรมะณี ให้ข้อมูลว่า มีอาชีพหลักคือ ทำนา ได้ทำไซกุ้งมานานแล้ว ต่อมาเมื่อประมาณ 5 ปีที่ผ่านมา ได้มีการผลิตขวดน้ำอัดลมพลาสติคขนาดใหญ่ออกมา จึงนำมาดัดแปลงทำเป็นไซกุ้ง และได้คิดค้นสูตรอาหารล่อกุ้งให้มาติดกับดัก ทำให้จับกุ้งได้เป็นจำนวนมาก ดังนี้



วิธีทำไซกุ้ง

นำขวดน้ำอัดลมพลาสติคขนาดใหญ่ ล้างทำความสะอาด แล้วตัดบริเวณหัวไหล่ของขวดให้ขาดจากกัน จากนั้นนำด้านปากขวดสวมใส่เข้าไปในตัวขวด ใช้ไม้ระแนงแทงให้ทะลุผ่านขวด (ดังภาพ) เพื่อให้ทั้งสองชิ้นยึดติดกัน นอกจากนี้ ไม้ระแนงชิ้นนี้ยังใช้เป็นหลักปักกับดิน (ในน้ำ) เพื่อดักกุ้งอีกด้วย ส่วนบริเวณตัวขวดหรือตัวไซให้เจาะรูเล็กๆ ให้น้ำเข้าออกได้

สร้างสูตรอาหารเป็นเหยื่อล่อ

คุณเพชรมะณี ได้คิดค้นสูตรอาหาร (เหยื่อ) สำหรับล่อให้กุ้งมาติดกับดัก โดยมีส่วนผสม ได้แก่ หัวอาหารปลาดุก (บดละเอียด) นมกล่อง ขนมปัง และรำอ่อน นำส่วนผสมทั้งหมดผสมคลุกเคล้าให้เข้ากัน แล้วหมักทิ้งไว้ 1 คืน นำมาปั้นเป็นแท่งขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 1 นิ้ว ยาวประมาณ 1 คืบ จากนั้นนำไปเผาไฟจะได้กลิ่นหอม ในการใช้จะหักเป็นชิ้นๆ ความยาวประมาณ 1 นิ้ว แล้วนำไปใส่ไว้ในไซกุ้ง (กับดัก)



วิธีการใช้ไซกุ้ง

นำอาหาร (เหยื่อ) ใส่ในไซกุ้ง จากนั้นไปปักไว้บริเวณคันบ่อ ให้ตัวไซจมอยู่ในน้ำ ปักไซแต่ละอันห่างกันประมาณ 2 เมตร โดยปักในช่วงหัวค่ำ จากนั้นประมาณตี 3 หรือ ตี 4 ของวันถัดไปก็ไปเก็บ

คุณเพชรมะณี บอกว่า ในแต่ละวันจะใส่ไซกุ้งวันละประมาณ 50 อัน นำไปปักไว้บริเวณหนองน้ำสาธารณะขนาดใหญ่ (โสกเดือนห้า) โดยทำสลับกับสระของตนเองซึ่งมีอยู่ 2 สระ พื้นที่ประมาณ 2 ไร่ สามารถจับกุ้งได้วันละประมาณ 1 กิโลกรัม กุ้งที่ได้จะสด (ไม่ตาย) นำไปเร่ขายในหมู่บ้านและหมู่บ้านใกล้เคียง ราคาถุงละ 10 บาท มีรายได้วันละประมาณ 100 บาท ทั้งนี้ จะต้องไปถึงผู้บริโภคประมาณตี 5 ถึง 6 โมงเช้า เพราะหากไปช้ากว่านี้รถพุ่มพวง (รถมอเตอร์ไซค์บรรทุกสินค้าประเภทอาหาร) เข้าไปถึงก่อน จะทำให้ขายกุ้งได้ยากขึ้น

"ในอดีตใส่ไซกุ้งแต่ละครั้งได้กุ้งเยอะ แต่ต่อมาได้บอกสูตรอาหารสำหรับล่อกุ้งให้มาติดกับดักให้เพื่อนบ้านทราบ เขาเลยนำสูตรนี้ไปใช้ ทำให้ได้กุ้งน้อยลง ซึ่งเราก็ไม่หวงเพราะได้ช่วยคนอื่น" เป็นคำกล่าวของคุณเพชรมะณี ผู้ประสบผลสำเร็จในการคิดค้นสูตรอาหารอันโอชะของกุ้ง

ท่านที่เคารพครับ!!! จะเห็นว่าภูมิปัญญาท้องถิ่นมีความสำคัญสามารถนำมาปรับใช้กับการดำรงชีวิตได้เป็นอย่างดี ทั้งลดรายจ่ายหรือเพิ่มรายได้ ซึ่งภูมิปัญญาท้องถิ่นหลายอย่างหากนำมาใช้กันอย่างกว้างขวางสามารถสร้างงานสร้างอาชีพ และใช้ขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศให้เจริญก้าวหน้าได้อย่างแน่นอน