ผู้เขียน หัวข้อ: การใช้ SPSS หาความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปร 2 ตัว หรือ วิเคราะห์สหสัมพันธ์  (อ่าน 40088 ครั้ง)

0 สมาชิก และ 2 บุคคลทั่วไป กำลังดูหัวข้อนี้

ออฟไลน์ samart

  • Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 680
  • การ์ม่า: 3

การใช้ SPSS หาความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปร 2 ตัว หรือการวิเคราะห์สหสัมพันธุ์

สามารถ  เดชสถิตย์
ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงชายฝั่งกระบี่


แบบว่าน้องเขาถามมา เรื่องการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปร 2 ตัว หรือ การวิเคราะห์สหสัมพันธ์
แต่ตอบไม่ได้  ;D ;D

เลยร้อนตัว ต้องไปอ่านหนังสือและขอข้อมูลมาลองทำดู เอ๊ะ  ก็ง่ายดีนี่
แต่หากทิ้งไว้ต้องลืมแน่ ๆ เลยเอามาวางไว้ที่นี่ดีกว่า สั้น ๆ ให้ได้ในความ วันหน้าหากลืมจะได้เข้ามาดูอีก
เผื่อคนอื่น ๆ จะได้ดูเป็นแนวทางด้วย เพราะหัวข้อนี้ก็มีการวิจัยกันเยอะเหมือนกัน

ตัวอย่างที่ใช้
ผู้วิจัยเขาต้องการศึกษาว่า ความกว้างกระดองของปู น้ำหนักไข่ จำนวนไข่ จำนวนซูเอีย และอัตราการฟัก มีความสัมพันธ์กันหรือไม่อย่างไร ซึ่งก็ต้องนำปูมาวัดความยาว ศึกษาน้ำหนักไข่ (ส่วนต่างของน้ำหนักก่อนและหลังปล่อยไข่) จำนวนไข่ จำนวนซูเอีย และคำนวนอัตราการฟัก

ในที่นี้มีตัวแปรหลายตัว แต่โปรแกรมมีตัวเลือกที่จะให้เราสั่งวิเคราะห์พร้อมกันหมดเลย กี่ตัวแปรก็ได้ ไม่ต้องทำครั้งละคู่ให้เมื่อยตุ้ม

เรามาดูกันเลยดีกว่า

ออฟไลน์ samart

  • Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 680
  • การ์ม่า: 3

ขั้นแรก ก็เตรียมข้อมูล ซึ่งอาจเตรียมในเอ็กเซลล์ตามความถนัด หรือจะข้ามไปใส่ข้อมูลในขั้นตอนต่อไปเลยก็ได้ไม่ว่ากัน

ซึ่งในการตั้งตัวแปร ก็ตั้งที่มันเข้าในได้ และให้ตรงกับที่ใช้ SPSS จะได้ไม่งงในภายหลัง
« แก้ไขครั้งสุดท้าย: กรกฎาคม 27, 2011, 02:18:27 pm โดย samart »

ออฟไลน์ samart

  • Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 680
  • การ์ม่า: 3

ขั้นที่ สอง
เข้าโปรแกรม SPSS แล้วเข้าไปกำหนดตัวแปรที่หน้า variable view
เราก็กำหนดไป ให้ดีก็ใส่ในช่อง label ด้วยว่ามันคืออะไร จะได้ง่ายตอนดูผลในตาราง

« แก้ไขครั้งสุดท้าย: กรกฎาคม 30, 2011, 01:51:18 pm โดย samart »

ออฟไลน์ samart

  • Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 680
  • การ์ม่า: 3

ขั้นที่ 3

ไปที่ data view แล้วก็คีย์ข้อมูลลงไป หรือก๊อปจากเอกเซลล์มาใส่ได้เลยหากรูปแบบเหมือนกัน

« แก้ไขครั้งสุดท้าย: กรกฎาคม 30, 2011, 01:51:51 pm โดย samart »

ออฟไลน์ samart

  • Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 680
  • การ์ม่า: 3

ขั้นที่ 4

ก่อนใช้ค่าสถิติทดสอบ เราลองพลอตกราฟเพื่อดูแนวโน้มคร่าว ๆ ว่ามันมีความสัมพันธ์กันบ้างไหม
โดยใช้คำสั่ง Graph ---> Scatter--> Matrix --> Define เพื่อสร้างทีเดียวทุกคู่ความสัมพันธุ์
แต่ถ้าต้องการสร้างคู่ใดคู่หนึ่งก็เลือก Simple แทน matrix ในที่นี้เราเลือกสร้างทีเดียวทุกคู่ไปเลย

เมื่อเลือกเสร็จก็จะได้หน้าต่าง Scatterplot เพื่อให้เราระบุว่าต้องการสร้างกราฟระหว่างตัวแปรใดบ้าง

« แก้ไขครั้งสุดท้าย: กรกฎาคม 30, 2011, 01:56:33 pm โดย samart »

ออฟไลน์ samart

  • Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 680
  • การ์ม่า: 3

ขั้นที่ 5

ระบุตัวแปรที่เราต้องการศึกษาความสัมพันธ์ โดยย้ายมันไปอยู่ในช่อง Matrix variables
เสร็จแล้วก็กดเลือก OK ก็จะได้กราฟตามภาพข้างล่าง
ซึ่งเป็นกราฟจุดแสดงความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรแต่ละคู่ บางคู่ก็เห็นชัดว่ามันมีความสัมพันธ์แบบใด
แต่บางคู่ก็ดูไม่ค่อยชัด และเขาก็ไม่ชอบให้เราสรุปโดยใช้ความรู้สึกเสียด้วยซิ
เลยต้องใช้การทดสอบทางสถิติ ทดสอบดูว่ามันสัมพันธ์กันหรือเปล่าที่ระดับความเชื่อมั่นเท่านั้นเท่านี้
« แก้ไขครั้งสุดท้าย: กรกฎาคม 30, 2011, 01:56:13 pm โดย samart »

ออฟไลน์ samart

  • Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 680
  • การ์ม่า: 3

ขั้นที่ 6

เป็นการทดสอบทางสถิติว่า ตัวแปรคู่ใดบ้างที่มีความสัมพันธ์กัน และสัมพันธ์กันในเชิงบวก (แปรผันตาม) หรือเชิงลบ (แปรผกผัน)

หากเราต้องการทดสอบแค่ว่า สัมพันธ์กันหรือไม่ก็ทดสอบแบบสองทาง (2-tailed)
แต่หากต้องการทดสอบว่า สัมพันธ์ในเชิงบวกหรือเชิงลบ ก็ต้องวิเคราะห์แบบทางเดียว (1-tailed)

ถ้า sig. > 0.05 ก็ถือว่า ตัวแปรคู่นั้นไม่มีความสัมพันธ์กัน
ถ้า sig. < 0.05 และค่า Pearson Correlation เป็นบวก ก็ถือว่า มีความสัมพันธ์เชิงบวก หรือแปรผันตาม
ถ้า sig. < 0.05 และค่า Pearson Correlation เป็นลบ  ก็ถือว่า มีความสัมพันธ์เชิงลบ หรือแปรผกผัน

ง่ายดีมั๊ยพี่น้อง

คำสั่งที่ใช้ (เรียกว่าคำสั่ง เพราะสั่งให้เครื่องทำ โดยเราก็ไม่รู้ว่ามันคิดยังไง 55555555555)

Analyze --> Correlate --> Bivariate


ก็จะได้หน้าต่าง Bivariate Correlations

« แก้ไขครั้งสุดท้าย: กรกฎาคม 30, 2011, 01:57:25 pm โดย samart »

ออฟไลน์ samart

  • Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 680
  • การ์ม่า: 3

ขั้นที่ 7

1 เลือกตัวแปรที่ต้องการทดสอบ ให้ไปอยู่ในช่อง variables
2 เลือกวิธีทดสอบแบบ Pearson ซึ่งใช้ทดสอบตัวแปรเชิงปริมาณ
3 เลือก One-tailed เพื่อทำการทดสอบแบบทางเดียว เพราะเราต้องการดูด้วยว่ามีความสัมพันธ์แบบใด

เสร็จแล้วก็คลิ๊ก OK
จะได้ผลการทดสอบดังตาราง
« แก้ไขครั้งสุดท้าย: กรกฎาคม 30, 2011, 01:57:55 pm โดย samart »

ออฟไลน์ samart

  • Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 680
  • การ์ม่า: 3

การแปรผลจากตาราง

ที่สำคัญก็คือ

1 ความกว้างกระดอง สัมพันธ์เชิงบวก หรือ แปรผันตรงกับ จำนวนไข่ และ ซูเอีย คือ หากต้องการไข่หรือซูเอียมาก ๆ ก็ต้องใช้ปูตัวใหญ่ ๆ

2 ความกว้างกระดองไม่มีความสัมพันธ์กับอัตราการฟัก

3 ปริมาณไข่(no of egg)แปรผกผันกับอัตราการฟัก คือถ้ามีไข่มากอัตราการฟักน้อย ถ้าไข่น้อยอัตราการฟักมาก

ส่วนค่าอื่น ๆ ก็ตีความกันไป ตามผลจากตาราง หรือจะลองเอาน้ำหนักมาแทนความกว้างกระดองก็ลองวิเคราะห์ดู อันนี้แค่เป็นตัวอย่าง

ก็ขอขอบคุณคนถาม ที่ถามคำถามที่ผมตอบไม่ได้ แล้วต้องไปอ่านมาตอบนะครับ

***แก้ไขข้อ 3 แล้วครับ ของคุณพี่ adul ครับ***

จบ
« แก้ไขครั้งสุดท้าย: สิงหาคม 18, 2009, 08:05:30 pm โดย samart »

ออฟไลน์ adul

  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 1375
  • การ์ม่า: 0

อ้างจาก: samart

3 อัตราการฟักแปรผกผันกับอัตราการฟัก คือถ้ามีไข่มากอัตราการฟักน้อย ถ้าไข่น้อยอัตราการฟักมาก


เดี๋ยวพี่มาดแกคงแก้ให้เอง
หรือว่าเป็นมุก เพื่อให้คนทักก็ไม่ทราบได้ ?

เข้ามานี้ เพื่อจะแสดงความเห็นบางประการ
ผมเห็นคุณ samart แกได้แสดงฝีไม้ลายมือ
มาพร่ำบ่นสั่งสอนเรื่องวิเคราะห์สถิติ ให้แก่พวกเรามาก็หลายตอนแล้ว
ดูๆแล้วนะ ผมว่าน่าจะครบถ้วนกับงานวิจัยที่พวกเราทำๆกันมา
จริงๆแล้ว 90 กว่าเปอร์เซ็นต์ งานวิจัยที่พวกเราทำๆกันอยู่ ส่วนมากก็ CRD
มี t-test บ้างนิดหน่อย

แล้วผมมานึกหยั่งงี้นะครับว่า
นักวิชาการของสำนักเรา ผมไม่แน่ใจว่าเข้ามาอ่านตรงนี้ จะเข้าใจแจ่มแจ้งดีมั้ย ?
ผมเลยคิดว่า คุณ samart น่าจะเปิดคอร์สสอนเรื่องนี้ เอาให้เป็นเรื่องเป็นราว
เรียนกันในชั้นเรียน อาจจะ 2 หรือ 3 หรือ 4 วันก็ว่ากันไป
คือ นอกจากจะสอนวิธีการ แบบที่อธิบายกันมาในนี้แล้ว
เราก็เสริมเรื่องพื้นฐานหรือหลักการเบื้องต้น ฯลฯ ประกอบไปด้วย
ผมว่าน่าจะดีนะครับ

เพราะที่ผ่านๆมา พวกเราเข้าอบรมเรื่องพวกนี้จากหลายแห่ง
เสียค่าลงทะเบียนไปคอร์สหนึ่งก็หลายสตางค์
รวมทั้งสำนักแล้ว น่าจะหลายแสนบาท
แถมบางคนอบรมมาเสร็จ ผ่านไปสองเดือน
คืนความรู้ให้กับอาจารย์จนเกลี้ยง
ทีนี้ ทำวิจัยเสร็จก็ต้องหน้าด้าน เอาข้อมูลไปขอให้คนอื่นช่วยวิเคราะห์

ผมเชื่อแน่ว่า คุณ samart มีความสามารถใช้ภาษาง่ายๆอธิบายให้พวกเราเข้าใจในเรื่องนี้ได้
ทุกอย่างน่ะนะ ถ้าเราเข้าใจหลักการของมันแล้ว เราจะไม่ลืม
แม้อาจจะลืมวิธีการทำไปบ้าง แต่ทบทวนได้ไม่ยาก
แต่ถ้าไม่เข้าใจหลักการทางสถิติ จำแต่วิธีการ ไม่นานมันก็ลืม

แล้วถ้าถามผมว่า แล้วใครจะเป็นคนเริ่ม ในเรื่องการอบรมอันนี้
ขอให้อาจารย์ samart ตอบ yes รับหลักการนี้ก่อนเหอะ
แล้วผมจะลองตากหน้าไปเสนอความเห็นให้กับ ผอ.สำนักฯ เอง
อาจจะโซโล่ได้ในปีงบประมาณหน้า

คราวนี้ล่ะ สำนักเราไม่ต้องไปพึ่งพาจมูกคนอื่นหายใจในเรื่องสถิติ
ดีมั้ยครับ
ขอความเห็นท่านอื่นๆด้วย
โหวตมาเลย





ออฟไลน์ samart

  • Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 680
  • การ์ม่า: 3

ประการแรก
    ขอบคุณครับที่ช่วยชี้จุดผิดพลาดให้
    ไม่ได้เป็นมุก แต่พิมพ์ผิดไปจริง ๆ เพราะไม่ได้ร่างไว้ก่อน หัวข้อนี้โพสท์โดยใช้เวลาสั้นที่สุดในบรรดาเรื่องอื่น ๆ ทั้งหมด เพราะมีงานด่วน
แต่น้องเค้าขอมา ก็ต้องจัดให้ ด้วยความยินดี(อยาก)

ประการที่สอง
     ก็ไม่ได้ say YES or say NO แล้วแต่ท่านอื่น ๆ จะพิจารณา
     ผมเองก็ใช่เก่งกาจมาจากหนใด เกรดวิชาสถิติสมัยเรียนก็แสนห่วย(แต่ยังไม่แตก)
แต่หลังจากเป็นนักวิชาการ ก็คิดเสมอว่านี่เป็นวิชาหากินของเรา ก็ต้องหาความรู้เพิ่มเติม จากที่ไม่เคยมีตำรา ก็ต้อง
ลงทุนซื้อดะเท่าที่จะหาได้ (และทันสมัย) และที่สำคัญ ผมไม่ได้รู้ไปทุกเรื่อง ผมรู้เฉพาะเรื่องที่ผมต้องใช้หรือเรื่องที่คุณขอมา

ประการที่สาม
    ยังคาใจอยู่ คืออยากโพสท์เรื่อง การวิเคราะห์การทดลองแบบแฟคทอเรียล แต่ตอนนี้ยุ่งเหลือเกิน รอว่างอีกนิดแล้วจะโพสท์ให้ครบองค์ประชุม

ประการสุดท้าย
    จบแค่นี้ก่อน ต้องพาลูกสาว(แม่ยาย) และลูกชาย ขึ้นนอน บ้ายบาย




ออฟไลน์ adul

  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 1375
  • การ์ม่า: 0

อ้างจาก: samart

     ก็ไม่ได้ say YES or say NO แล้วแต่ท่านอื่น ๆ จะพิจารณา
     ผมเองก็ใช่เก่งกาจมาจากหนใด เกรดวิชาสถิติสมัยเรียนก็แสนห่วย(แต่ยังไม่แตก)
แต่หลังจากเป็นนักวิชาการ ก็คิดเสมอว่านี่เป็นวิชาหากินของเรา ก็ต้องหาความรู้เพิ่มเติม


ขอบคุณครับ
เป็นอันว่า
1. แล้วจะพิจารณาดำเนินการต่อไป ตามขั้นตอนที่เห็นสมควรและเหมาะสม
ในเวลาที่อาจจะไม่เร็วๆนี้ อย่างดีก็คงหลังปีใหม่
ในเบื้องต้น ผมคงลองหยั่งๆเสียงจากหลายๆท่านดูก่อน
แล้วค่อยว่ากันอีกที
มีข่าวคืบหน้าอันใดจะแจ้งให้ทราบโดยตรงอีกที

2. ผมชอบใจตรงที่บอกว่า
นี่เป็นวิชาหากินของเรา ก็ต้องหาความรู้เพิ่มเติม

ส่วนที่ว่า
จบแค่นี้ก่อน ต้องพาลูกสาว(แม่ยาย) และลูกชาย ขึ้นนอน บ้ายบาย

โห ทำยังกะหนังฝรั่ง
เข้าห้องนอนแล้ว เล่านิทานสักสองเรื่อง -สำหรับลูก
+ ร้องเพลงกล่อม -สำหรับแม่(ของลูก)
จุ๊บที่หน้าผาก (ของใคร ?) ดับไฟหัวเตียง -ราตรีสวัสดิ์จ้ะที่รัก
สวีตหยดอะไรปานนั้น
 :D

« แก้ไขครั้งสุดท้าย: สิงหาคม 21, 2009, 08:05:35 am โดย adul »